ഇറാഖ്: രണ്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണുകള്‍ കൂടി അടയുന്നു

ന്യൂയോര്‍ക്ക് ടൈംസ് വിദേശകാര്യ ലേഖകനും ലോകത്തെ ഒന്നാംനിര യുദ്ധ റിപ്പോര്‍ട്ടറുമായ ആന്റണി ഷാദിദ് കഴിഞ്ഞ ദിവസം സിറിയയില്‍ അന്തരിച്ചു. അമേരിക്കയുടെ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തിന്റെ ഞെട്ടിക്കുന്ന കഥകള്‍ ലോകത്തെ അറിയിച്ച ആ മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകന്‍ 43 വയസ്സിലാണ് വിടപറഞ്ഞത്. 2010ല്‍ പുലിറ്റ്സര്‍ പുരസ്കാരത്തിന് പരിഗണിക്കപ്പെട്ട റിപ്പോര്‍ട്ടുകളില്‍ ഒന്നിന്റെ വിവര്‍ത്തനം, അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി നാലാമിടം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. അമേരിക്കന്‍ ആക്രമത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട ഇറാഖി കുട്ടികളെക്കുറിച്ച കരളലിയിക്കുന്ന റിപ്പോര്‍ട്ട്. മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകന്‍ എന്ന നിലയില്‍ അദ്ദേഹം ആരായിരുന്നുവെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതാണ് A boy who was like a flower എന്ന ഈ റിപ്പോര്‍ട്ട്. വിവര്‍ത്തനം സരിത കെ.വേണു

 

 

ഇനിയില്ല, ആ റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍

ലോകത്തെ ഒന്നാംനിര യുദ്ധലേഖകരില്‍ എഴുത്തും പ്രവൃത്തിയും കൊണ്ട് വേറിട്ടുനിന്ന ആന്റണി ഷാദിദ് ഇനിയില്ല. ന്യൂയോര്‍ക്ക് ടൈംസ് ലേഖകനായിരുന്ന ഷാദിദ് 43 വയസ്സിലാണ് വിടപറഞ്ഞത്. ഇറാഖ് ജനതയുടെ ജീവന്‍മരണ പോരാട്ടം പകര്‍ത്തിയ റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ക്ക് രണ്ട് തവണ പുലിറ്റ്സര്‍ പുരസ്കാരം നേടിയ ഷാദിദ് സിറിയന്‍ അതിര്‍ത്തിയില്‍ വെച്ച് കടുത്ത ആസ്തമയെ തുടര്‍ന്നാണ് മരിച്ചത്. വിദേശ മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക് സിറിയന്‍ ഭരണകൂടം ഏര്‍പ്പെടുത്തിയ വിലക്ക് ലംഘിച്ച്, ഫോട്ടോഗ്രാഫര്‍ ടൈലര്‍ ഹിക്സിനൊപ്പം സിറിയയില്‍പ്രവേശിച്ച് വിവരങ്ങള്‍ ശേഖരിച്ച് തിരിച്ചു വരുംവഴിയായിരുന്നു അന്ത്യം. അലര്‍ജി പ്രശ്നവും മരണകാരമായതായി റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ആന്റണി ഷാദിദ്

ലബനീസ് വംശജനായ ഷാദിദ് അമേരിക്കയിലാണ് വളര്‍ന്നത്. എ.പി ലേഖകനായി മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തനമാരംഭിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് ബോസ്റ്റണ്‍ ഗ്ലോബ്, വാഷിങ്ടണ്‍ പോസ്റ്റ് പത്രങ്ങളിലും പ്രവര്‍ത്തിച്ചു. വാഷിങ്ടണ്‍ പോസ്റ്റില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുമ്പോഴാണ് പുലിറ്റ്സര്‍ പുരസ്കാരങ്ങള്‍ ലഭിച്ചത്. അറബി ഭാഷയില്‍ നല്ല അറിവുണ്ടായിരുന്ന ഷാദിദ് നയതന്ത്രകാര്യ ലേഖകനെന്ന നിലയില്‍നിന്നാണ് വിദേശകാര്യ ജേണലിസ്റ്റായും യുദ്ധറിപ്പോര്‍ട്ടറായും മാറിയത്. അമേരിക്കയുടെ ഇറാഖ് അധിനിവേശം സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തിനേല്‍പ്പിച്ച ആഘാതങ്ങള്‍ പകര്‍ത്തിയ റിപ്പോര്‍ട്ടുകളിലൂടെയാണ് ഷാദിദ് ശ്രദ്ധേയനായത്. അറേബ്യയെ മാറ്റിമറിഞ്ഞ മുല്ലപ്പൂവിപ്ലവത്തിന്റെ റിപ്പോര്‍ട്ടുകളും അദ്ദേഹത്തെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാക്കി. അതിമനോഹര ഭാഷ, കുറിക്കു കൊള്ളുന്ന ശൈലി, കൃത്യത, വാര്‍ത്തക്കുള്ളിലെ വാര്‍ത്ത കണ്ടെത്താനുള്ള പാടവം എന്നിവ അദ്ദേഹത്തെ വ്യത്യസ്തനാക്കി.

ബോസ്റ്റണ്‍ ഗ്ലോബ് ലേഖകനായിരിക്കെ 2002ലെ രണ്ടാം ഇന്‍തിഫാദ റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യുന്നതിനിടെ റാമല്ലയില്‍വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് വെടിയേറ്റു. തലനാരിഴക്കാണ് അന്നദ്ദേഹം മരണം മുറിച്ചുകടന്നത്. പിന്നീട്, രണ്ട് തവണ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ വധശ്രമങ്ങളുണ്ടായി. കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം ലിബിയയില്‍വെച്ച് ഷാദിദിനെയും മൂന്ന് സഹപ്രവര്‍ത്തകരെയും പ്രസിഡന്റിന്റെ അനുയായികള്‍ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയിരുന്നു. രാജ്യാന്തര സമ്മര്‍ദ്ദത്തെ തുടര്‍ന്നാണ് മോചിതനായത്. പലയിടത്തും അദ്ദേഹം ഭരണകൂടങ്ങളുടെ കണ്ണിലെ കരടായി മാറി. അമേരിക്കന്‍ സൈന്യത്തിനും താലിബാനുമിടയില്‍ കുടുങ്ങിപ്പോയ സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ദൈന്യതകള്‍ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്ന Night Draws Near: Iraq’s People in the Shadow of America’s War എന്ന പുസ്തകവും ഷാദിദിനെ ശ്രദ്ധേയനാക്കി. “Legacy of the Prophet: Despots, Democrats and the New Politics of Islam” (2001) ആണ് ആദ്യ ഗ്രന്ഥം. “House of Stone: A Memoir of Home, Family, and a Lost Middle East,” എന്ന പുസ്തകം അടുത്ത മാസം പുറത്തിറങ്ങാനിരിക്കെയാണ് ഷാദിദിന്റെ വിടവാങ്ങല്‍.

കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളില്‍ സിറിയന്‍ അതിര്‍ത്തിക്കുള്ളില്‍ കടന്ന ഷാദിദ് നിരവധി സാധാരണ മനുഷ്യരുമായി കൂടിക്കാഴ്ചകള്‍ നടത്തുകയും നിര്‍ണായകമായ ചില ന്യൂസ് സ്റ്റോറികളുടെ വിവരങ്ങള്‍ ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്തതായി ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഫോട്ടോഗ്രാഫര്‍ ടൈലര്‍ ഹിക്സന്‍ പറയുന്നു. കൂടിക്കാഴ്ചകളില്‍ തയ്യാറാക്കുന്ന ചെറു കുറിപ്പുകളില്‍നിന്ന് വിശദമായ റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ തയ്യാറാക്കുന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രീതി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ വാക്കുകളില്‍, ‘ഇത്തിരി എഴുതിയെടുക്കുക, ഒത്തിരി പറയുക’. എഴുതാനിരിക്കുന്ന വിശദമായ സ്റ്റോറികള്‍ മനസ്സിലിട്ട് തിരിച്ചുവരുന്നതിനിടെ എത്തിയ മരണം അടച്ചുകളഞ്ഞത് ആ ന്യൂസ് സ്റ്റോറികളുടെ സാധ്യത കൂടിയാണ്.

 

 

ഈജിപ്തിലെ മുല്ലപ്പൂ വിപ്ലവത്തിനിടെ കൈറോ നിവാസികളുമായി സംസാരിക്കുന്ന ആന്റണി ഷാദിദ്

 

രണ്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണുകള്‍ കൂടി അടയുന്നു
ആന്റണി ഷാദിദിന്റെ റിപ്പോര്‍ട്ട്

ബഗ്ദാദ്: മാര്‍ച്ച് 30: ഒരു തണുത്ത കോണ്‍ക്രീറ്റില്‍ കിടത്തി, 14കാരനായ അര്‍കന്‍ ദൈഫിന്റെ ദേഹം പള്ളി ജീവനക്കാരന്‍ അവസാനമായി കുളിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ട് മൂന്നുമണിക്കൂര്‍ ആയിട്ടും ജീവന്‍ സ്ഫുരിക്കുന്ന ദൈഫിന്റെ പച്ചയായ മൃതദേഹം വെള്ളത്തില്‍ മുക്കിയ ഒരു കോട്ടണ്‍ തുണികൊണ്ട് അദ്ദേഹം തുടച്ചെടുത്തു. ഷെല്ലിന്റെ കഷ്ണങ്ങള്‍ തളച്ചുകയറിയ വലുതു കൈയിലേയും വലതു പാദത്തിലേയും റോസാപ്പൂ നിറത്തിലുള്ള മുറിവുകള്‍ പരിചയസമ്പന്നനെപ്പോലെ അദ്ദേഹം ഒപ്പിയെടുത്തു. പിന്നീട് പിന്‍തലയോട്ടി തകര്‍ത്ത് മുഖത്തേക്ക് തെറിച്ച രക്തക്കറ ഉരച്ചുകഴുകിമാറ്റി.
ഇമാം അലി പള്ളിയില്‍ എല്ലാവരും ദൈഫിന്റെ, അവന്റെ പിതാവിന്റെ ഭാഷയില്‍ പറഞ്ഞാല്‍ ‘പൂപോലെ ഒരു ബാലന്റെ’, ശവമടക്കിന് കാത്തു നില്‍ക്കുകയായിരുന്നു. പള്ളിയുടെ നടത്തിപ്പുകാരനായ ഹൈദര്‍ ഖാതിമിന് ഉറക്കെ ചോദിക്കാതിരിക്കാനായില്ല, ”എന്താണ് ഈ കുട്ടികള്‍ ചെയ്ത പാപം, എന്താണ് അവര്‍ ചെയ്തത്?’. ശവമടക്കലിനിടയിലും നാടും നാട്ടുകാരും ദൈഫിന്റെ കുടുംബവും അവരുടെ നാടിനെ ഗ്രസിച്ചിരുന്ന ഭയാനകവും അനിശ്ചിതവുമായ നിരവധി ചോദ്യങ്ങളില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി ഹതാശമായി ശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു.

ചില നാട്ടുകാരും, കുടുംബാംഗങ്ങളും, ഒരു വിരുന്നുകാരനുമല്ലാതെ ഒരാളും ഈ ചടങ്ങിന് സാക്ഷികളായിരുന്നില്ല. യുദ്ധകാല ദുരിതങ്ങളില്‍ ജേര്‍ണലിസ്റുകള്‍ക്ക് വ്യഗ്രതയോടെ അകമ്പടി സേവിക്കുന്ന സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതിനിധികളും ഈ ചടങ്ങ് കണ്ടതായി നടിച്ചില്ല. ദൈഫും അവന്റെ രണ്ടു സഹോദരന്‍മാരും നഗരപ്രാന്തത്തിലുള്ള ദരിദ്രമായ ഒരു ശിയാ മുസ്ലിം കോളനിയില്‍ അടക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

ആ കുട്ടികളെല്ലാം ഇന്ന് രാവിലെ 11 മണിക്കാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്. അവരുടെ ഒരു ബന്ധു ഓര്‍ത്തു. ‘ആകാശം പൊട്ടിത്തകര്‍ന്നു’ ദൈഫ് അപ്പോള്‍ തന്റെ കോണ്‍ക്രീറ്റ് വീടിനുമുന്നില്‍ ഒരു ചെറിയ കിടങ്ങുണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു. ദിനരാത്രങ്ങള്‍ നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന ഷെല്ലിങ്ങില്‍ നിന്ന് തന്റെ കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കാന്‍ അത് മതിയാവുമെന്ന് അവന്‍ കരുതി. പതിനാറുകാരനായ സബാഹ് ഹസ്സനും പതിനാലുകാരനായ ജലാല്‍ താലിബും ദൈഫിനൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു വെളുത്ത ചൂടേറിയ ഷെല്ലിന്റെ കഷ്ണങ്ങളാല്‍ മൂന്നുപേരും നിലംപതിച്ചു. ഏഴു ബാലന്‍മാര്‍ക്ക് പരിക്കേറ്റു.

അവിടെ ആക്രമണത്തിന്റെ യാതൊരു ശേഷിപ്പുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. റഹ്മാനിയ പ്രവിശ്യയിലെ പലരും ആക്രമണത്തിന്റെ സ്രോതസ്സ് അറിയാതെ കുഴങ്ങി. ഒരു എയര്‍പ്ളെയിന്‍ കണ്ടതായി പലരും ആണയിട്ടു. ഒരു ഇറാഖി പ്രതിരോധവിമാനം ഒരു ക്രൂയിസ് മിസൈല്‍ ആകാശത്ത് തൊടുത്തുവിട്ടതാണെന്നും ചിലര്‍ വാദിച്ചു. എന്നാല്‍ ആന്റിഎയര്‍ക്രാഫ്റ്റ് ഗണ്ണുകള്‍ തങ്ങളുടെ വീടുനുമേല്‍ പതിച്ചതാണെന്നും മറ്റുചിലര്‍ പറഞ്ഞു.

ആക്രമണം ആരുടേതായാലും നാട്ടുകാര്‍ കുറ്റപ്പെടുത്തുക അമേരിക്കയെയാണ്. ഇവിടെ യുദ്ധമുണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കില്‍ തങ്ങള്‍ സുരക്ഷിതരായിരുന്നേനെ എന്നാണ് അവര്‍ പറയുന്നത്. ‘അമേരിക്കയ്ക്കല്ലാതെ മറ്റാര്‍ക്കാണ് ഇതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം’-ചോദിക്കുന്നത് മറ്റാരുമല്ല, കൊല്ലപ്പെട്ട ദൈഫിന്റെ 32കാരനായ അമ്മാവന്‍ മൊഹസിന്‍ ഹത്താബാണ്.

‘ഈ യുദ്ധം ദുഷിപ്പാണ്, ഇത് നെറികേടിന്റെ യുദ്ധമാണ്’-ദൈഫിനൊപ്പം കൊല്ലപ്പെട്ട ഹസ്സന്റെ അമ്മാവനും ഡ്രൈവറുമായ ഇമാദ് ഹുസൈന്‍ കുറ്റപ്പെടുത്തി. ‘ഞങ്ങള്‍ക്കെതിരേ യുദ്ധം നടത്താന്‍ യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ അവര്‍ക്ക് യാതൊരു അവകാശവുമില്ല. ഞങ്ങള്‍ ഇപ്പോള്‍ കുടുംബങ്ങളില്‍ സുരക്ഷിതരായി സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞേനെ’!-സംസാരത്തിനിടെ വീടിനകത്തുനിന്നുയര്‍ന്ന കരച്ചിലില്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകള്‍ മുങ്ങിപ്പോയി. ഒരുനിമിഷം അവിടേക്ക് നോക്കി അദ്ദേഹം പതുക്കെ പറഞ്ഞു, ‘ദൈവം ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കും’.

സ്ഫോടനത്തിന് മണിക്കൂറുകള്‍ക്ക് ശേഷം പള്ളിയില്‍ ഖാതിമും മറ്റൊരു നടത്തിപ്പുകാരനും കൂടെ ദൈഫിന്റെ മൃതദേഹം ഖബറടക്കാനുള്ള തുടര്‍നടപടികളിലേക്ക് നീങ്ങി. അത് സൂര്യാസ്തമനത്തിനുമുമ്പ് വേണം, അതാണ് ഇസ്ലാമികം

പച്ച കലര്‍ന്ന നീല നിറത്തിലുള്ള ടൈല്‍പതിച്ച മുറിയില്‍ ദൈഫിനെ കുളിപ്പിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ആ മുറി തീര്‍ത്തും നിശബ്ദമായിരുന്നു. അവര്‍ അവന്റെ തലകെട്ടി, ദൃഷ്ടി ശരിയാക്കി.ചുവപ്പും മഞ്ഞയും പ്ളാസ്റ്റിക്കില്‍ ആ ശരീരം പൊതിഞ്ഞ് നാലുകഷ്ണം നേര്‍ത്ത തുണി കൊണ്ട് കെട്ടി. ഒന്ന് രണ്ടറ്റത്തും, ഒന്ന് മുട്ടിലും മറ്റേത് അവന്റെ നെഞ്ചിലും.

ഖാതിം വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ മൃദുവായി പ്രവര്‍ത്തിച്ചു; മൃതദേഹത്തിന് സര്‍വ ആദരവും കൊടുക്കുന്നതുപോലെ. ദൈഫിന്റെ മൃതദേഹം തിരിച്ചുകിടത്തി.അത് ഒരു വെള്ള ഷീറ്റില്‍ പൊതിഞ്ഞു. വീണ്ടും നാലു നേര്‍ത്ത തുണികഷ്ണങ്ങള്‍കൊണ്ട് കെട്ടി.ഒരോ ശ്വാസമെടുക്കുമ്പോഴും അവിടെക്കൂടിനിന്നവരുടെ ചുണ്ടുകളില്‍ പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ മന്ത്രിച്ചു. അവിടെയാകെ പരന്നുകിടന്ന ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന നിശãബദതതയെ മുറിക്കാന്‍ അവ പര്യാപ്തമായിരുന്നു. പിന്നീട് എല്ലാവരും ആ കോണ്‍ക്രീറ്റ് സ്ലാബിനടുത്തേക്ക് നീങ്ങി, ദൈഫിന്റെ മൃതശരീരത്തെ മരത്തിന്റെ ശവമഞ്ചത്തിലേക്ക് എടുത്തുകിടത്തി. ”ഇത് തീര്‍ത്തും ക്ളേശകരം തന്നെ, അവര്‍ മഞ്ചം മൂടിയപ്പോള്‍ ഖാതിം പറഞ്ഞു.

കഴിഞ്ഞ വെള്ളിയാഴ്ച ഇമാം മൂസ്സാ ഖാതിം മറ്റൊരു പള്ളിയില്‍ പോയിരുന്നു. അവിടെ അടുത്തുള്ള ശുആല എന്ന സ്ഥലത്തെ തിരക്കേറിയ മാര്‍ക്കറ്റില്‍ നടന്ന സ്ഫോടനത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട ഡസന്‍ കണക്കിന് ആളുകളുടെ ശവമടക്കലിനു സഹായിക്കാന്‍ വേണ്ടിയായിരുന്നു അത്. ആ ഓര്‍മകള്‍ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടി.തലയും കൈയ്യുമൊന്നുമില്ലാതെ ശിയാപള്ളിയിലേക്ക് കൊണ്ടു വന്ന മൃതദേഹങ്ങളെപ്പറ്റി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ തുള വീണശരീരവും അക്കൂട്ടത്തില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നതായി അദ്ദേഹം ഓര്‍ത്തു. അത് അങ്ങേയറ്റം വൃത്തികെട്ടതും ഭയാനകവുമായിരുന്നു. ആദ്യമായിട്ടാണ് ഞാന്‍ ഇങ്ങിനെയൊന്ന് കാണുന്നത്.
ഇപ്പോഴും പണി നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പള്ളിയുടെ തുറന്നമുറ്റത്തെ കല്ലുപാകിയ നിലത്ത് അവര്‍ ശവമഞ്ചം വച്ചു. അതിനു പിന്നിലായി ചെരുപ്പുകളൂരി രണ്ടു വരികളിലായി അവര്‍ നിന്നു.ആയിരം തവണ ഓതി പഠിച്ച പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ അവരുടെ ചുണ്ടുകള്‍ ഓര്‍ത്തുചൊല്ലി.
കൈകള്‍ മേലോട്ടുയര്‍ത്തി ഭക്തിയോടെ അവര്‍ ചൊല്ലി, ‘ദൈവം കരുണാമയനാണ്’.

 

 

പുരുഷന്‍മാര്‍ വീണ്ടും യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് ചര്‍ച്ചചെയ്തു. ഇറാഖിലെ അടിച്ചമര്‍ത്തലും, ഒറ്റപ്പെടുത്തലും. ഊഹാപോഹങ്ങളായിരുന്നു പലപ്പോഴും വാര്‍ത്തയായത്. നജഫില്‍ മറവ് ചെയ്യാന്‍ കൊണ്ടു പോവുകയായിരുന്ന 80 കാരിയുടെ മൃതദേഹത്തെ അനുഗമിച്ച വിലാപയാത്രസംഘത്തിനു നേരെ ആക്രമണം നടത്തി എന്നതായിരുന്നു ഇന്നത്തെ വാര്‍ത്ത. ശിയാ മുസ്ലിംകള്‍ക്ക് നജഫ് ഏറ്റവും പരിശുദ്ധമായ നഗരമാണ്. പ്രവാചകന്‍ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ മരുമകനായ അലിയുടെ ശവകുടീരം അവിടെയാണെന്നാണ് ശിയാവിശ്വാസം. മുഹമ്മദ് നബിയുടെ യഥാര്‍ത്ഥ പിന്‍ഗാമിയായി അദ്ദേഹത്തെയാണ് ശിയ മുസ്ലിമുകള്‍ അംഗീകരിക്കുന്നത്. തന്റെ മൃതശരീരം ഒരു ഒട്ടകത്തിന്‍മേല്‍ കിടത്തി, അത് എവിടെ മുട്ടുകുത്തുന്നുവോ അവിടെ തന്റെ ശരീരം മറവുചെയ്യാനാണ് അദ്ദേഹം അനുയായികളോട് പറഞ്ഞത് എന്നാണ് കഥ. നജാഫ് നഗരമായിരുന്നു ആ സ്ഥലം. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് തീര്‍ത്ഥാടകരാണ് എല്ലാവര്‍ഷവും അവിടം സന്ദര്‍ശിക്കുന്നത്. അവിടെയുള്ള വലിയ ശ്മശാനങ്ങളില്‍ ഏതെങ്കിലും ഒന്നില്‍ തന്റെ മൃതദേഹം മറവുചെയ്യാനേ എതൊരു വിശ്വാസിയും ആഗ്രഹിക്കുകയുള്ളൂ.

എന്നാല്‍ റഹ്മാനിയയിലെ സത്രീക്ക് അത് സാധ്യമായില്ല. നാട്ടുകാര്‍ പറഞ്ഞത് അമേരിക്കന്‍ സേന മൂന്നു കാറുകള്‍ ആക്രമിച്ചു എന്നാണ്. അതില്‍ ഒന്നില്‍ അവരുടെ മൃതദേഹംഉണ്ടായിരുന്നു. അത് മറ്റൊരു നാണക്കേടാണെന്ന് എല്ലാവരും കരുതി. നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാര്‍ ഒരിക്കലും ഇത്രയധികം സായുധസജ്ജമായി വരില്ലെന്ന് അവര്‍ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. അമേരിക്കന്‍ സൈന്യം നഗരത്തെ പൂര്‍ണമായും വളഞ്ഞപ്പോള്‍ഊഹാപോഹങ്ങള്‍ വര്‍ദ്ധിക്കുകയും അതിന്റെ ആഘാതം കൂടുകയും ചെയ്തു. അത് തീര്‍ച്ചയായും അസഹനീയമായിരുന്നു.

‘ഇത്, തീര്‍ച്ചയായും നാണക്കേട് തന്നെയാണ്’ -ദൈഫിന്റെ അമ്മാവന്‍മാരില്‍ ഒരാളായ ഹത്താബ് പറഞ്ഞു. മറ്റൊരു ബന്ധുവായ ഹുസയ്ന്‍ മറ്റുള്ളവര്‍ പറയുന്നത് തന്നെ പറഞ്ഞു, ‘അവര്‍ ഇറാഖിനെ സ്വതന്ത്രമാക്കാന്‍ വന്നതല്ല, സ്വന്തമാക്കാന്‍ വന്നതാണ’. മൊത്തം ഇറാഖികളുടെ മനസിലുള്ളതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിലുണ്ടായിരുന്നത്. സംസ്കാരത്തിനും പാരമ്പര്യത്തിനും ഒരു ഭീഷണിയായാണ് പലരും അമേരിക്കന്‍ അധിനിവേശത്തെ കാണുന്നത്. പാരമ്പര്യമൂല്യങ്ങളില്‍ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു വലിയ സമൂഹത്തിനുമേല്‍ ബലമുപയോഗിച്ച് മറ്റൊരു സംസ്കാരം അടിച്ചേല്‍പ്പിക്കുകയും തന്‍മൂലം പ്രിയപ്പെട്ടതെല്ലാം നഷ്ടപ്പെടുമെന്നും അവര്‍ ഭയപ്പെടുന്നു.

‘ഞങ്ങള്‍ക്കിവിടെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണമോ, അമേരിക്കന്‍ ഭരണമോ ആവശ്യമില്ല.ഞങ്ങളുടെ ഭക്ഷണം അവരുടേതിനേക്കാള്‍ മികച്ചതാണ്. ഞങ്ങളുടെ ജലം അവരുടേതിനേക്കാള്‍ നല്ലതാണ്’ഹുസൈന്‍ പറഞ്ഞു.
പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ തീര്‍ന്നപ്പോള്‍ അവര്‍ ദൈഫിന്റെ ശവമഞ്ചം തലയില്‍ എടുത്തു. പള്ളിയുടെ നരച്ച സ്റ്റീല്‍ കവാടം കടന്ന് ആക്രമണങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിലൂടെ, വിജനവും പൊടിപാറിയതുമായ വഴികളിലൂടെ അവര്‍ നടന്നകന്നു. അവരില്‍ ചിലര്‍ നഗ്നപാദരായിരുന്നു.

‘ലാ ഇലാഹാ ഇല്ലല്ലാഹ്’-ഒരാള്‍ മന്ത്രിച്ചു. മഞ്ചം ചുമന്നവര്‍ ഏറ്റുചൊല്ലി. ബോംബ് വീഴ്ചകള്‍ അവരെ എല്ലാത്തില്‍ നിന്നും അകറ്റി നിര്‍ത്തുന്നുണ്ട്. കോണ്‍ക്രീറ്റ് ഇഷ്ടികകള്‍കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കുടിലുകള്‍ നിറഞ്ഞ ഇടവഴിയില്‍ നിന്ന് വിലാപയാത്ര പുറത്തെത്തി. അവിടെ കറുപ്പിലും, പച്ചയിലും,ചുവപ്പിലും വെള്ളയിലും ശിയാക്കളുടെ കൊടി പാറുന്നത് കാണാനായി.

അവര്‍ ദൈഫിന്റെ വീട്ടില്‍ എത്തി. ആ വീടിന്റെ വാതിലില്‍ മുഹമ്മദിന്റേയും അലിയുടേയും പേരുകള്‍ കൊത്തിവച്ചിരുന്നു. കറുത്ത കുപ്പായങ്ങള്‍ അണിഞ്ഞ സ്ത്രീകള്‍ കയ്യിട്ടുലച്ച് തലയാട്ടി കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. ശവമഞ്ചം അകത്തേക്ക് എടുത്തതോടെഅവരുടെ കരച്ചിലില്‍ പ്രാര്‍ഥനകള്‍ മുങ്ങിപ്പോയി.ഒരു തരം നിസ്സഹായത വീടിനകത്ത് തളംകെട്ടി. ദൈഫ് കൊല്ലപ്പെട്ട ആ ആക്രമണത്തില്‍ വീടിന്റെ ജനലുകള്‍ വരെ തകര്‍ന്നിരിക്കുകയായിരുന്നു.

‘എന്റെ മോനെ’ എന്നുറക്കെ വിളിച്ച് ദൈഫിന്റെ അമ്മ സൈനബ് ഹുസൈന്‍ ഉറക്കെ കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. ‘എവിടെയാണ് മോനെ, നീ ?, എനിക്ക് നിന്റെ മുഖം കാണണം!’

ദൈഫിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങള്‍ പരസ്പരം കെട്ടിപ്പിടിച്ച് ചുമലില്‍ തലവച്ചു കരഞ്ഞു. ചിലര്‍ മുഖം പൊത്തി താഴെയിരുന്ന് കരഞ്ഞു. വീടിനകത്തുനിന്നും സ്ത്രീകള്‍ നെഞ്ചത്തടിച്ചുകരയുന്നതു കേള്‍ക്കാമായിരുന്നു.

വിവര്‍ത്തനം സരിത കെ.വേണു

വഴിയരികിലെ വീടുകളില്‍ അയല്‍വാസികളും ബന്ധുക്കളും അനീതിയെക്കുറിച്ച് തന്നെ സംസാരിച്ചു. ശിയാ മുസ്ലിംകളുടെ ജീവിതത്തില്‍ കാലങ്ങളായി അവരും അവരുടെ മുന്‍ഗാമികളുടെ നേരിടേണ്ടി വന്നത് ദുരിതവും രക്തസാക്ഷിത്വവുമാണ്.

‘ഞങ്ങള്‍ പാവങ്ങളാണ്. ഞങ്ങള്‍ക്ക് വേറെ എവിടെയും പോകാനില്ല.ഇവിടുത്തെ കുടുംബങ്ങള്‍ ചെയ്ത തെറ്റെന്താണ്? എവിടെയാണ് മനുഷ്യത്വം? ^53കാരനായ അയല്‍വാസി അബു അഹ്മദ് തന്റെ വീട്ടിലിരുന്ന് തന്റെ മകന്‍ ഹുസൈന്റെ പെയിന്റിങ്ങിലേക്കും നോക്കി പറഞ്ഞു. ‘ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഭയമാകുന്നുവെന്ന് ഞാന്‍ ദൈവത്തോട് കരഞ്ഞു പറയാറുണ്ട്’-അവരുടെ സ്വരത്തില്‍ ദേഷ്യമുണ്ടായിരുന്നു. അവരാകെ ഭയചകിതരായിരുന്നു.

സ്വാതന്ത്യമാണ് അമേരിക്കയുടെ ലക്ഷ്യമെങ്കില്‍ നിരപരാധികള്‍ കൊല്ലപ്പെടുന്നത് എന്തിനാണ്. സര്‍ക്കാരിനെയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നതെങ്കില്‍ അവര്‍ എന്തുകൊണ്ടാണ് ബോംബൊക്കെ സാധാരണക്കാരുടെ മേല്‍പ്പതിക്കുന്നത? എങ്ങിനെയാണവര്‍ക്ക് ഇത്ര ഭയാനകമായ സാങ്കേതിക വിദ്യകൊണ്ട് ഇത്രയും ദുരന്തം വിതക്കാനാവുന്നത്?

സദ്ദം ഹുസൈന്റെ ഇറാഖില്‍ 30 വര്‍ഷം ക്രൂരത കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന് അമേരിക്ക പ്രതികാരം തീര്‍ക്കുകയാണെന്ന് ചിലര്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. ദക്ഷിണ ഇറാഖി നഗരമായ ബര്‍സയിലും മറ്റും നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങള്‍ അതിന് ഉദാഹരണമായി അവര്‍ കാണുന്നു. എന്നാല്‍ ചിലര്‍ തുറന്ന മനസ്സോടെ തന്നെ സര്‍ക്കാരിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യാന്‍ അമേരിക്കയോടും ബ്രിട്ടനോടും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നുണ്ട് എന്നാല്‍ ജനങ്ങളെ വെറുതെ വിടണം എന്നാണ് അവരുടെ അഭ്യര്‍ത്ഥന.
‘അവര്‍ക്ക് ജനങ്ങളെ സ്വതന്ത്രമാക്കണമെങ്കില്‍ സര്‍ക്കാരിനെ താഴെയിറക്കിയാല്‍ മതി,എന്തിനാണ് സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളെ കൊല്ലുന്നത്’-ഒരു ബന്ധു ചോദിച്ചു. ‘സര്‍ക്കാരുമായി യാതൊരു ഇടപാടും ഞങ്ങള്‍ സാധാരണക്കാര്‍ക്കില്ല, ഞങ്ങളെല്ലാം ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്’

സന്ധ്യക്ക് മുമ്പ്, ദൈഫിന്റെ ശവമഞ്ചം വീട്ടില്‍ നിന്നെടുത്തു. ഒരു വെളുത്ത പിക്അപ്പ് വാനില്‍ കയറ്റി ഖബറിസ്ഥാനിലേക്ക് കൊണ്ടു പോയി. പൊടിയുയര്‍ത്തി വാന്‍ കടന്നു പോയപ്പോള്‍, അയല്‍വാസികളും ബന്ധുക്കളും ഉറക്കെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു, ദൈവം നിന്നോടൊപ്പമുണ്ടാകും. ചിലര്‍ തങ്ങളുടെ വിശ്വസത്തിന്റെ ശക്തിയെ ദ്യോതിപ്പിക്കുന്ന ആംഗ്യങ്ങളോടെ കൈവീശി,അവസാനം അവരും ദൈഫിനോട് ഒപ്പം ചേരാനുള്ളതാണ് എന്ന് പോലെ.

ചുവന്ന് കലങ്ങിയ കണ്ണുകളോടെ, തളര്‍ന്ന ശരീരത്തോടെ അമ്മാവനായ ഹതാബ് അകന്നു പോയിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ശവമഞ്ചത്തിലേക്ക് നോക്കി പറഞ്ഞു. ‘അത് ദൈവഹിതമായിരുന്നു. അവന്‍ ദൈവത്തിങ്കലേക്ക് മടങ്ങി’.

 

റിപ്പോര്‍ട്ടിങിനിടെ ആന്റണി ഷാദിദ്


 

 

6 thoughts on “ഇറാഖ്: രണ്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണുകള്‍ കൂടി അടയുന്നു

  1. ആന്റണി ഷാദിദിന് ആദരാഞ്ജലികള്‍. സരിത മനോഹരമായി മൊഴിമാറ്റം നിര്‍വഹിച്ചിരിക്കുന്നു. അഭിനന്ദനങ്ങള്‍

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *